Адам капиталына инвестиция

Соңғы жылдары бизнес­те жиі айтылатын бір қағида бар: компанияның ең басты активі — адам. Бұрын бұл тек HR-презентацияларда жазылатын жай сөз секілді көрінсе, бүгінде нақты әрекетпен дәлелденетін ұстанымға айналды. Әсіресе кадрларға талас күшейіп, цифрландыру мен бизнес тиімділігіне қысым артқан сайын бұл мәселенің маңызы одан әрі өзекті бола түсті.

Осылайша отандық компания­лар басқару тәсілдерін қайта қарастыра бастады. Қазір қызметкерді жай орындаушы емес, ұзақ мерзімді инвестицияның бір бөлігі ретінде қабылдау үрдісі қалыптасып келеді. Бұл тұрғыда TAS GROUP компаниясы көпке үлгі. Компания автокөлік пен жылжымайтын мүлікті кепілге алу арқылы несие берумен айналысады, яғни кәсіпкерлердің қаржылық қиындықтарын жедел шешуге көмектеседі.

Тек сандардан құралмаған өсім

2026 жылдың сәуіріндегі дерек бойынша TAS GROUP капиталы 100 млрд теңгеден асты. Компанияда 600-ден астам қызметкер жұмыс істейді. Ал оның құрылымы бірнеше бағытты біріктіретін fintech-экожүйеге айналған.

Компанияның даму жолына көз жүгіртсек, өсімнің ауқымы айқын көрінеді: 2010 жылы екі адамның небәрі 1,7 млн теңгемен бастаған бизнесі 2023 жылы 50 млрд теңгелік несие портфеліне жетті. Мұндай нәтиже кездейсоқ емес. Оның артында өнім мен стратегиямен қатар, адамдарға негізделген басқару философиясы тұр.

Компанияның негізін қалаушы Дулат Тастекейдің айтуынша, егер қызметкерлер компания құндылықтарын ұстанбаса, ең мінсіз стратегияның өзі жүзеге аспайды. Соның салдарынан бизнес клиенттерін жоғалтып, ішкі жүйе әлсірей бастайды.

Жұмыс — функция емес, орта

Көп компанияда қызметкерге ұсынылатын пакет жалақы мен базалық бонустармен шектеледі. Бірақ ұзақ мерзімді өсімге бағытталған ұйымдар бұл ұғымды кеңейтіп келеді.

TAS GROUP қызметкері болу — тек өз міндетіңді орындау емес. Бұл адамның жан-жақты дамуына мүмкіндік беретін орта. Мұнда кәсіби тәжірибемен қатар білім алу, халықаралық сапарлар, түрлі жаһандық шараларға қатысу мүмкіндігі бар. Бұл тәсіл бірден қалыптасқан жоқ. Бастапқыда Дулат Тастекей әр қызметкермен жеке кездесіп, миссия мен ортақ мақсатты түсіндіретін. Бұл дәстүр қазір де сақталған: компания басшысы жаңа қызметкерлермен кездесіп, TAS GROUP-тің бағыты мен құндылықтарын жан-жақты баяндайды.

Бейімдеу процесі де тек қағаз жүзіндегі рәсім емес. Жаңа қыз­меткер компания мәдениетіне жүйелі түрде еніп, бейімделуі үшін HR-команда жан-жақты қолдау көрсетеді. Мұндағы мақсат — тек ақпарат беру емес, адамның ортаға тез сіңісіп, бизнестің ішкі жүйесін түсінуіне көмектесу.

Қызметкерлерге жүйелі инвестиция

TAS GROUP тәжірибесінің басты ерекшелігі — жүйелілік. Бір реттік бонус кез келген компанияда болуы мүмкін, ал тұрақты экожүйе қалыптастыру әлдеқайда күрделі. Компаниядағы бұл жүйе бірнеше бағыттан тұрады:

Білім мен даму Қызметкерлердің оқуына қаржы бөлінеді. Белгілі шарттар сақталған жағдайда Гарвард университетінде білім алу мүмкіндігі бар. Сонымен қатар қазақ және ағылшын тілдерін үйренуге жағдай жасалған.

Көкжиекті кеңейту Ынталандыру бағдарламалары аясында қызметкерлер Финляндия, БАӘ, Мысыр, Вьетнам секілді елдерге барып келді. Сондай-ақ Самарқандтан бастап Вашингтонға дейінгі халықаралық марафондарға қатысу тәжірибесі бар. Бұл бастамалар спорт пен жеке жетістікті корпоративтік мәдениеттің бір бөлігіне айналдырып отыр.

Әлеуметтік тұрақтылық компания қызметкерлерді олардың өміріндегі маңызды кезеңдерде қолдайды. Мысалы, бала туу, үйлену сияқты жағдайларда көмек көрсетіледі. Қаржылай қолдау жүйелі түрде жүзеге асырылады және қиын кезеңдерде де жалғасады.

Қаржылық ашықтық 2019 жылдан бері жалақы жыл сайын индекса­ция­ланып келеді. Сонымен қатар жылдық бонустар төленеді. Әр бөлімше өз бонустық қорын қалыптастырып, оны өз ішінде бөледі. Жоспардан асыра орындалған нәтиже қызметкер табысына тікелей әсер етеді.

Бұл модель «корпоративтік кәсіпкерлік» түсінігін қалыптас­тырады, яғни қызметкер өзін тек орындаушы емес, бизнес нәтижесіне тікелей ықпал ететін қатысушы ретінде сезінеді.

Мәдениет — басқару құралы

Компания ішіндегі мәдениет нақты құндылықтарға негізделген: команда бірлігі, кәсібилік, адалдық, уақытқа құрмет және қамқорлық. Бұл принциптер тек сөз жүзінде емес, нақты әрекет арқылы бекітілген.

Мәдениетті қалыптастыруда басшының жеке үлгісі маңызды рөл атқарады. Ашық диалог пен тұрақты кездесулер арқылы құндылықтар күнделікті жұмысқа енгізілген. Ішкі «адалдық жүйесі» соның бір мысалы. Қызметкерлер белгілі көрсеткіштер бойынша бағаланып, жоғары нәтиже көрсеткендерге қосымша мүмкіндіктер беріледі. Сонымен қатар компания қызметкерлердің денсаулығына да көңіл бөледі: спортқа жұмсалған шығынның 50 %-ы өтеледі. Бұл бастамалар «Бақытты қызметкер» бағдарламасына біріктірілген.

IT-мәдениет те ерекше бағыт ретінде дамуда. Компанияда 70-тен астам IT-маман жұмыс істейді. Ал тәжірибе алмасу үшін TAS IT Fest сияқты ішкі шаралар ұйымдастырылған. Дәл осы команда Қазақстанда алғашқылардың бірі болып автокөлік кепілімен онлайн несие беру қызметін іске қосты.

Мәдениет — бәсекелестіктегі басымдық

Технологияны көшіруге болады, ал корпоративтік мәдениетті қайталау қиын. Сондықтан оның стратегиялық құны жоғары. TAS GROUP бұл қағиданы жақсы түсінеді: мәдениет — күн сайын қалыптасатын жүйе. Ол тек HR арқылы емес, ашық коммуникация арқылы дамиды. Мысалы, компаниядағы пунктуалдық қағидасы қызмет көрсету жылдамдығы мен толық цифрландыру арқылы көрініс табады. Ал өзін-өзі басқару элементтері — қызметкердің басшыдан емес, командамен келісуі — сенім мен жауапкершілікті арттырады.

Неліктен бұл бизнес шешімге айналды

Бұрын қызметкерлерге салынатын инвестиция шығын ретінде қарастырылатын. Қазір жағдай өзгерді. Білікті мамандар тапшылығы мен өзгерістердің жоғары қарқыны компанияларды жаңа тәсілдер іздеу­ге мәжбүр етті.

Қызметкерлерді дамыту арқылы бизнес:

• кадр тұрақсыздығын азайтады;
• жаңа өнімдерді тезірек енгізеді;
• ішкі сараптаманы күшейтеді;
• басқару тиімділігін арттырады.

Бұл — қысқа мерзімді тиімділіктен ұзақ мерзімді тұрақтылыққа көшу үрдісінің бір бөлігі. Компанияның әлеуметтік бағыты да осы стратегияны толықтырады. ASSYLTAS қоры арқылы білім беру, мәдениет және қайырымдылық жобалары қолдау табуда. Бұл тек сыртқы имиджді емес, ішкі мотивацияны да күшейтеді.

Қорытынды

Қазіргі нарықта өсім тек капитал мен технологияға тәуелді емес. Ең маңызды факторлардың бірі — адам дамитын орта қалыптастыру. TAS GROUP тәжірибесі көрсеткендей, адам капиталына инвестиция — жай имидж емес, бұл нақты бизнес стратегия. Ал дәл осындай модельдер алдағы жылдары компаниялардың бәсекеге қабілеттілігін айқындайды.